Schaduw op zonnepanelen lijkt onschuldig, maar kan je opbrengst flink verlagen. Een boom, schoorsteen of dakkapel kan al invloed hebben. In dit artikel lees je wat schaduw doet met je zonnepanelen, hoeveel opbrengst je kunt verliezen en wat je eraan kunt doen.
Wat gebeurt er als er schaduw op zonnepanelen valt?
Een zonnepaneel bestaat uit meerdere zonnecellen die samen stroom opwekken. Deze cellen werken met elkaar samen binnen één paneel. Zodra een deel van het paneel in de schaduw ligt, wordt de stroomproductie van dat paneel direct lager. Dat effect kan groter zijn dan je verwacht, zelfs als het maar om een klein schaduwvlak gaat.
Belangrijk om te weten:
Eén paneel met schaduw kan de opbrengst van meerdere panelen beïnvloeden
Bij een seriegeschakeld systeem bepaalt het zwakste paneel de prestaties
Schaduw is vooral schadelijk bij traditionele string-omvormers
Hoe groter het beschaduwde deel, hoe sterker het verlies
Bij een standaard string-omvormer zijn panelen vaak in serie gekoppeld. Dat betekent dat ze als één ketting werken. De stroom loopt door alle panelen achter elkaar. Als één paneel minder produceert door schaduw, verlaagt dat de stroom in de hele reeks.
Heb je bijvoorbeeld 10 panelen in één string en 1 paneel ligt deels in de schaduw? Dan kan de opbrengst van alle 10 panelen dalen, niet alleen van dat ene paneel. Daarom is schaduw rond het midden van de dag, wanneer de zon het sterkst is, extra nadelig voor je totale opbrengst.
Hoeveel opbrengst verlies je door schaduw?
Dat hangt af van hoeveel schaduw er precies op je zonnepanelen valt, op welk moment van de dag dit gebeurt en hoe lang die schaduw aanhoudt gedurende het jaar.
Lichte schaduw in de ochtend of avond
Verlies: 2 tot 5 procent per jaar
Regelmatige schaduw midden op de dag
Verlies: 10 tot 25 procent per jaar
Constante schaduw op meerdere panelen
Verlies: 30 procent of meer
Een boom die in de winter geen bladeren heeft, geeft minder schaduw dan in de zomer. De exacte impact hangt dus af van locatie en seizoenen.
Veelvoorkomende oorzaken van schaduw
Schaduw komt meestal door vaste objecten rondom je woning:
- Schoorstenen
- Dakramen
- Dakkapellen
- Bomen in je tuin of die van de buren
- Hogere gebouwen in de buurt
Zelfs een kleine ventilatiepijp kan op bepaalde momenten per dag schaduw geven.
Wat kun je doen tegen schaduw?
Je hebt meerdere opties om het effect van schaduw te beperken.
1. Optimizers gebruiken
Met optimizers werkt elk paneel afzonderlijk. Schaduw op één paneel heeft dan minder invloed op de rest van het systeem.
2. Micro-omvormers
Hierbij krijgt elk paneel een eigen omvormer. Dat maakt het systeem minder gevoelig voor schaduw.
3. Slim legplan
Door panelen anders te plaatsen, kun je schaduw vermijden. Soms is een andere dakzijde beter, ook als die niet volledig op het zuiden ligt.
4. Snoeien of aanpassen
Bomen snoeien of kleine obstakels verplaatsen kan al verschil maken.
Is een dak met schaduw ongeschikt voor zonnepanelen?
Niet per se. Veel daken hebben lichte schaduw en zijn alsnog rendabel voor zonnepanelen. Het is zelden zo dat een beetje schaduw je hele investering onrendabel maakt. Het gaat vooral om hoe structureel en hoe zwaar de schaduw is.
Belangrijk zijn:
- Hoe lang de schaduw per dag aanwezig is
- Hoe groot het beschaduwde oppervlak is
- Of je systeem technisch is aangepast op schaduw, bijvoorbeeld met optimizers
Schaduw in de vroege ochtend of late avond heeft minder impact, omdat de zon dan sowieso minder krachtig is. Een dak met beperkte ochtend- of avondschaduw kan dus nog steeds een goede investering zijn, zeker als het grootste deel van de panelen rond het middaguur vrij ligt. In dat geval blijft het grootste deel van je jaaropbrengst behouden.
Wanneer moet je extra opletten?
Heb je veel schaduw midden op de dag? Dan moet je extra kritisch kijken naar de impact op je investering. Schaduw rond het middaguur is het nadeligst, omdat zonnepanelen dan normaal gesproken hun hoogste opbrengst leveren.
Let vooral op:
- Verwachte opbrengst per jaar
- Terugverdientijd van het systeem
- Extra kosten voor optimizers of micro-omvormers
Als de opbrengst structureel lager uitvalt, wordt de terugverdientijd langer. In sommige gevallen is het financieel slimmer om minder panelen te plaatsen op een gunstiger dakdeel met minder schaduw. Minder panelen met een hogere opbrengst per stuk kunnen uiteindelijk rendabeler zijn dan een groter systeem dat deels in de schaduw ligt.
Hoe weet je hoeveel panelen je nodig hebt?
Schaduw beïnvloedt direct hoeveel stroom je systeem opwekt. Daardoor kan het aantal benodigde zonnepanelen hoger uitvallen.
Wil je weten hoeveel zonnepanelen je nodig hebt op basis van je stroomverbruik? Bekijk dan ook ons artikel over hoeveel zonnepanelen je nodig hebt per kWh verbruik. Daar lees je hoe je dit concreet berekent en wat dit betekent voor je dakoppervlak.
Veelgestelde vragen
Is een klein beetje schaduw erg?
Kleine schaduw in de ochtend of avond heeft beperkte impact. Schaduw rond het middaguur is schadelijker.
Werken zonnepanelen nog in de schaduw?
Ja, maar met lagere opbrengst.
Zijn optimizers altijd nodig?
Niet altijd. Alleen bij structurele schaduw of meerdere dakrichtingen zijn ze vaak zinvol.
Kun je schaduw vooraf berekenen?
Ja, installateurs maken vaak een schaduwanalyse met software of een zonmeting op locatie.
Schaduw op zonnepanelen is geen reden om direct af te haken. Maar het is wel iets waar je rekening mee moet houden bij ontwerp en installatie. Met de juiste aanpak kun je veel verlies voorkomen.